Tỉnh Sơn La đang ngày càng chú trọng phát triển du lịch gắn liền với nông nghiệp trải nghiệm, biến tiềm năng phong phú của vùng đất này thành nguồn lực quan trọng nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân, đồng thời xây dựng thương hiệu địa phương phát triển bền vững.
Du lịch nông nghiệp – Trào lưu mới thu hút du khách
Du lịch nông nghiệp là xu hướng mới trong phát triển du lịch Việt Nam, cho phép du khách trực tiếp hòa mình vào thiên nhiên, trải nghiệm quy trình lao động, sản xuất nông nghiệp truyền thống và hiện đại của người dân bản địa. Sơn La, với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, khí hậu mát mẻ cùng nền văn hóa đặc sắc, đã và đang phát huy tối đa tiềm năng để hình thành các sản phẩm du lịch nông nghiệp đa dạng.
Tại phường Vân Sơn, nhiều nông hộ như gia đình anh Hà Văn Chiến đã mạnh dạn chuyển đổi, cải tạo vườn cam hữu cơ với quy mô 1 ha để đón khách tham quan, chụp ảnh, thưởng thức trực tiếp trái cây ngay tại vườn. Nhờ cách làm này, trung bình mỗi cuối tuần vườn cam ly của anh thu hút hơn 1.000 lượt khách, không chỉ giúp giải quyết đầu ra cho sản phẩm mà còn tạo nguồn thu nhập ổn định và tăng đáng kể đời sống gia đình.
Mô hình của anh Chiến đã mở ra hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp, lấy thị trường và du khách làm trung tâm, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững tại Sơn La.

Hợp tác xã – Điểm tựa vững chắc cho phát triển du lịch nông nghiệp
Nắm bắt xu thế, HTX Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 tại phường Vân Sơn trở thành đầu tàu trong phát triển du lịch gắn liền sản xuất nông nghiệp. Với diện tích hơn 7 ha trồng nhiều giống cây ăn quả đặc sản như mận đỉnh vàng, mận chín sớm, đào chín sớm, nho sữa và lê ôn đới, HTX không chỉ tập trung sản xuất mà còn phát triển khu vườn thành điểm tham quan trải nghiệm đa giác quan, cho phép du khách trực tiếp hái, thưởng thức và chụp ảnh.
Ngoài ra, HTX còn đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở lưu trú và tổ chức các tour du lịch tham quan vùng sản xuất, thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi dịp cuối tuần. Doanh thu bình quân hằng năm của HTX đạt từ 6 đến 7 tỷ đồng, thu nhập bình quân của các hộ thành viên đạt khoảng 400 triệu đồng/ha/năm, thu nhập lao động trong HTX đạt 6,5 đến 8,5 triệu đồng/người/tháng. Đây là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả kinh tế từ sự kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp và du lịch trải nghiệm.
Đa dạng sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế và phát triển bền vững
Phường Vân Sơn hiện có gần 300 ha cây ăn quả, 840 ha chè cùng hơn 230 ha rau củ quả và 11 điểm khai thác các hoạt động du lịch nông nghiệp. Sự đa dạng về loại hình sản xuất và tiềm năng du lịch này tạo nền tảng vững chắc để xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, giúp người dân chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang mô hình sản xuất gắn với dịch vụ du lịch, nâng cao giá trị kinh tế trên từng diện tích đất canh tác.
Đại diện UBND phường cho biết, mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp đã minh chứng được hiệu quả thực tế. Do đó, phường tiếp tục khuyến khích, hỗ trợ các hộ nông dân, HTX, doanh nghiệp phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, theo hướng hữu cơ, sạch và an toàn cho người tiêu dùng. Đồng thời đẩy mạnh xây dựng thương hiệu các loại nông sản để tăng sức hút cho du lịch và nâng cao giá trị kinh tế, đồng thời tạo ra nhiều sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn và độc đáo thu hút khách tham quan.
Vân Sơn phấn đấu đến năm 2030, giá trị sản xuất trên 1 ha đất canh tác đạt 85 triệu đồng; tổng lượt khách du lịch trên địa bàn đạt hơn 5,3 triệu lượt; doanh thu từ các hoạt động du lịch đạt khoảng 3.875 tỷ đồng, mở ra triển vọng phát triển kinh tế – xã hội toàn diện cho địa phương.

Đào tạo, nâng cao năng lực và mở rộng hợp tác
Để nâng cao chất lượng hoạt động, phường Vân Sơn vừa tổ chức lớp tập huấn “Hỗ trợ khởi nghiệp và vận hành hoạt động du lịch trong mô hình du lịch nông nghiệp” nhằm trang bị kiến thức chuyên sâu về xây dựng sản phẩm, dịch vụ, marketing, vận hành tour du lịch và kết nối thị trường cho các thành viên HTX và các cá nhân có ý định khởi nghiệp trong lĩnh vực này. Đây là cơ hội để các nông dân, HTX, doanh nghiệp nhỏ và thanh niên học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, mở rộng quan hệ hợp tác, đồng thời định hướng phát triển bền vững.
Không chỉ riêng phường Vân Sơn, nhiều xã, phường khác trên địa bàn tỉnh Sơn La cũng đang triển khai hiệu quả mô hình du lịch nông nghiệp. Các HTX như Nông nghiệp công nghệ và du lịch Na Lun Mộc Châu, Đặc sản Tây Bắc, Du lịch Nông nghiệp Mường Bon đã khai thác tiềm năng du lịch kết hợp sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Hàng năm, Liên minh HTX tỉnh Sơn La phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam tổ chức các hội nghị đối thoại, nắm bắt khó khăn, đề xuất các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ HTX ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, quảng bá, xúc tiến thương mại, tham gia các chương trình liên kết tiêu thụ sản phẩm tại các hội chợ, hội nghị trong nước và quốc tế. Nhờ đó, HTX đã trở thành “cầu nối” quan trọng giúp nông dân liên kết sản xuất – tiêu thụ – du lịch, từng bước nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo bền vững.
Phát triển du lịch gắn liền với nông nghiệp trải nghiệm tại Sơn La đã chứng minh được hiệu quả trong việc nâng cao đời sống người dân, đa dạng hóa sản phẩm du lịch và tạo ra giá trị kinh tế mới. Đây là hướng đi bền vững, giúp giảm nghèo hiệu quả, tạo cơ sở phát triển kinh tế – xã hội địa phương trong dài hạn, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, thiên nhiên đặc trưng của vùng Tây Bắc.
Theo Vnbusiness